Aratohu Mahi-ā-ringa: Te Tāuta i ngā Kiriata Pana-ki-Tuwhera

Kei te rapu koe i tētahi āhua ātaahua, kore-kakau mō ō kāpata, ō pouaka rānei? Kei konei tā mātou Aratohu DIY: Te Tāuta i ngā Kiriata Pana ki te Tuwhera hei āwhina i a koe ki te whakarerekē i ō taonga me te kore he uaua! Ahakoa he DIY mātau koe, he tīmata noa rānei, ka ārahi tēnei aratohu taahiraa-i-te-taahiraa i a koe i roto i ngā mea katoa e hiahia ana koe ki te mōhio hei tāuta i ngā kiriata pana ki te tuwhera me te maia me te tika. Poroporoaki ki ngā kakau tuku iho, mihi atu ki te whakamarie hou—pānuihia tonu kia kitea ai te ngāwari o te whakapai ake i tō wāhi!

- Te Mārama ki ngā Kiriata Pana ki te Tuwhera me ō rātou Painga

### Te Mārama ki ngā Kiriata Pana ki te Tuwhera me ō rātou Painga

Mō te hanga kāpata hou, ātaahua, me te whakapai ake i ō taonga mā te whakamahi i ngā pouaka, kua piki haere te rongonui o ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera. Mā ēnei wāhanga taputapu auaha ka taea e ngā pouaka te whakatuwhera ngāwari mā te pēhi mārie noa iho, ā, ka kore rawa e hiahiatia he kakau pouaka tuku iho, he poroporo rānei. Ehara i te mea ka whakarei ake i te ataahua o ō taonga anake, engari ka tāpirihia hoki he taumata whakamarie me te matatau ki te whakamahinga o ia rā. I tēnei wāhanga, ka tūhuratia e mātou ngā tikanga o ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera, me pēhea te rerekētanga mai i ngā kiriata pouaka tuku iho, me ngā painga maha e pai ai mō ngā kaiwhaiwhai DIY, inā koa me ngā kiriata pouaka raro-mau.

Kei te ngako o te mahi pana-ki-te-tuwhera he tikanga māmā engari he mohio e whakawhirinaki ana ki ngā taputapu puna-uta i roto i te pouaka. Ina pēhia e koe te taha mua o te pouaka, ka pēhia te puna o roto o te reti, kātahi ka tukuna, ka panaia te pouaka ki waho me te maeneene me te pumau, me te kore e hiahiatia he pupuri ā-ringa. He tino painga tēnei āhuatanga pa-ki-te-tuwhera i roto i ngā hoahoa iti, hou rānei, ina whakaarohia he mea whakararuraru, he mea koretake rānei ngā taputapu kitea. He maha ngā wā ka honoa ngā reti pana-ki-te-tuwhera me ngā reti pouaka kei raro i te whakairinga, e tāutahia ana i raro i te pouaka kaua ki ngā taha. Mā tēnei huinga ka puta he āhua ma, he āhua kore e mutu, ā, ka taea te uru atu me te kore he raruraru taputapu o waho.

He rongonui ngā kiriata whakakī raro mō te mahi mārire, te pakari, me te kaha ki te tautoko i ngā taumaha taumaha me te pupuri i te nekehanga maeneene. Ina whakauruhia ki ngā tikanga pana ki te whakatuwhera, ka whakarei ake i te wheako kaiwhakamahi mā te whakarite kia tuwhera mārire, kia ngāwari hoki ia pouaka mā te pana mārire noa iho. Nā tēnei ka waiho hei whiringa pai mō ngā kīhini, ngā kaukau, me ngā taonga tari—ngā wāhi e tino hira ana te mahi maeneene me te pono o te pouaka. Hei tāpiri, ka huna e ngā kiriata whakakī raro ngā wāhanga neke katoa i raro i te pouaka, ka tiaki i a rātou mai i te puehu, i te paru rānei, ka taea te whakaroa i te roa o te wā me te pupuri i te mahi tino pai mō ngā tau maha o te whakamahinga.

Ko tētahi painga nui o ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera, inā koa ka honoa ki ngā kiriata tākai raro-mau, ko te ngāwari o te uru atu. Mō te hunga he uaua ki te nekeneke, ki te pūkenga rānei, he uaua te pupuri me te kukume i ngā kakau. Mā ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera ka tangohia tēnei arai mā te pēhi mārire noa i te mata o te tākai hei whakahohe i te whakatuwheratanga. Ehara i te mea he ngāwari noa te whakamahi i tēnei āhuatanga engari he pai hoki mō ngā whare he tamariki, he kaumātua rānei, ā, ka whai wāhi atu ki ngā taiao haumaru ake, ngāwari ake hoki te uru atu.

Ko tētahi atu painga ko ngā āheinga hoahoa e pana ana ki te whakatuwhera i ngā kiriata pouaka raro. Nā te mea kāore e hiahiatia he taputapu e kitea ana, ka taea e ngā kaihoahoa me ngā kaihanga DIY te whiriwhiri i ngā kāpata ma, kore kakau me ngā mata pouaka maeneene hei whakarei ake i te rere o te tirohanga o te rūma. He tino rapuhia tēnei huarahi iti i roto i ngā momo hoahoa whare hou, he mea nui te māmā me te huatau. Hei tāpiri, ka taea e tēnei tikanga te hanga i tētahi whakaotinga maeneene ka taea te whakauru pai ki ngā momo rauemi me ngā whakaotinga, mai i ngā whakakikorua rakau ki ngā mata peita, me te kore e pakaru ngā kakau e puta mai ana.

Mai i te tirohanga mahi, mā te pana ki ngā paheke tuwhera me ngā paheke kei raro i te whenua ka pai ake te akuaku, inā koa i roto i ngā kīhini, i ngā wāhi hauora rānei. Ki te kore he kakau e pā atu, he iti ake ngā mata e kohia ai te paru, te hinu, me ngā huakita. Mā te ngāwari o te horoi ka māmā ake te tiaki i te wāhi akuaku.

Mō te hunga e tīmata ana i tētahi kaupapa tāutanga DIY, he mea nui te mārama ki ēnei kiriata i mua i te tīmatanga. He maha ngā wā ka hiahiatia he whakaritenga tika me te ine tika mō ngā kiriata kei raro i te tuanui, ā, ina honoa ki ngā tikanga pana ki te whakatuwhera, me āta whakatikatika kia pai ai te aro me te maeneene o te mahi. Heoi, he pai te whakapau kaha mō te hua pai o ngā pouaka e aro ana ki te pa o te maihao me te nekehanga ataahua.

Hei whakarāpopototanga, ko ngā kiriata pana-ki-tuwhera kua whakauruhia ki ngā kiriata pouaka raro-mau ka tuku i te huinga o te ataahua maeneene, te ngāwari o te mahi, te pakari, me te wātea. Mō ngā kaihanga-ā-ringa e hiahia ana ki te whakapai ake i ā rātou kāpata, ko ēnei kiriata he otinga taputapu hou e whakakore ana i te hiahia mō ngā kakau tuku iho, e whakapai ake ana i te mahi a ngā pouaka, ā, e whakarei ake ana i te wheako kaiwhakamahi whānui. Ahakoa kei te whakahou koe i tō kīhini, i tō kaukau, i tō wāhi mahi rānei, ko te whiriwhiri i ngā kiriata pouaka pana-ki-tuwhera raro-mau ka whakarato i ngā painga mahi me te āhua e tu tonu ana i te whakamātautau o te wā.

- Te kohikohi i ngā taputapu me ngā rauemi e tika ana

### Te Kohikohi i ngā Utauta me ngā Rauemi e Hiahiatia ana

Ina tīmata koe i tētahi kaupapa DIY pērā i te tāuta i ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera, inā koa ngā kiriata tākai raro-mau, ko tētahi o ngā mahi tino nui ko te kohikohi i ngā taputapu me ngā rauemi katoa e tika ana i mua i tō tīmatanga. Ehara i te mea ko te whakarite tika anake ka pai ake te tukanga tāutanga engari ka āwhina hoki ki te ārai i ngā whakaroa me ngā raruraru koretake i te huarahi. I roto i tēnei aratohu taipitopito, ka ārahi mātou i a koe i roto i ngā mea katoa e hiahia ana koe ki te kohikohi me te whai i mua i te whakatūnga i ō kiriata tākai raro-mau me te mahi pana-ki-te-tuwhera.

#### Te Mārama ki ngā Kiriata Pouaka o raro

I mua i te ruku ki te rārangi taputapu me ngā rauemi, he mea nui kia mārama ki ngā kiriata tākai raro-mau, me te take e tika ana kia whakaarohia i te wā tāutanga. Kāore i rite ki ngā kiriata taha-mau, ka tāutahia ngā kiriata tākai raro-mau ki raro i te tākai, ka hangaia he āhua ātaahua, huna e tino hiahiatia ana i roto i ngā kāpata hou. He maha ngā wā ka tae mai ēnei kiriata me tētahi tikanga e tautoko ana i te mahi pana-ki-te-tuwhera, e āhei ai ngā tākai ki te whakatuwhera mā te pēhi noa i te papa o mua - kāore he kakau e hiahiatia ana. Me tino tika tēnei momo i te wā tāutanga nā te mea me tino tika te tūnga o ngā kiriata kia pai ai te mahi.

#### Ngā Utauta Matua mō te Tāuta i ngā Kiriata Pouaka o raro me te Tikanga Pana-ki-te-Tuwhera

1. **Ngā Utauta Ine me te Tohu Rīpene**

He mea tino nui ngā ine tika ina tāuta ana i ngā kiriata pouaka kei raro i te tuanui. Whakamahia he rīpene ine pono me te pene, he tohu rānei he mata iti hei tohu i ngā wāhi tika ka whakapirihia ai ngā kiriata ki te kāpata me te pouaka. Mā te tika o te tohu ka taea te whakahaere i te pouaka me te kore e piri, e hē rānei te tūnga.

2. **Wīra Hiko me ngā Mata Wīra**

He mea nui te wiri hiko kore aho hei hanga i ngā kōhao pairati ma, tika hoki mō ngā tīwiri, inā koa ki ngā rauemi kāpata matotoru, rakau mārō rānei. Me whai mata wiri kia rite te rahi ki ngā tīwiri e haere tahi ana me ō kiriata pouaka kei raro i te maunga kia tino pai ai te uru me te karo i te pakaru o te rakau.

3. **Mīhini Hurihuri (Ā-ringa, Hiko rānei)**

Haunga te wiri, me whakamahi he tīwiri hei whakau i ngā reti ki ngā tīwiri kei roto i te kete reti tākai raro. He maha ngā kete e haere mai ana me ngā tīwiri mīhini iti, e hiahia ana ki tētahi tīwiri tika hei whakakī rawa me te kore e tangohia te tīwiri.

4. **Taumata**

Mā te taumata iti o te waipiro, o te mirumiru rānei, ka āwhina i te whakaū kei te ōrite te whakairinga o ngā kiriata pouaka i raro i te kāpata, i runga hoki i te pouaka. He mea nui tēnei taputapu nā te mea ahakoa he iti noa te piko ka taea te piri, te kore rānei e kati tika te pouaka.

5. **Ngā Āpiti**

Ahakoa kāore i te hiahiatia i ngā wā katoa, ka taea e ngā rawhi te pupuri i te pouaka kia mau tonu i a koe e tāuta ana i ngā kiriata me te whakamātautau i tō rātou nekehanga. Mā tēnei ka ārai i ngā nekehanga tūpono ka whakararu i te tūnga me te kore e pai te mahi a te pūnaha pana-ki-te-tuwhera.

6. **Tapawhā Whakakotahi, Tapawhā Kāmura rānei**

Hei whakarite kia tino tapawhā ngā pouaka me ngā kiriata i roto i te wāhi kāpata, whakamahia he tapawhā whakakotahi. He mea nui te whakatakotoranga tika mō ngā kiriata kei raro i te kāpata, nā te mea ka taea e te tāutanga piko te whakararu i te maeneene o te whakatuwheratanga me te kati.

#### Ngā Rauemi e Hiahiatia ana mō te Tāutanga Angitu

- **Kete Kiriata Pouaka Whakamau me te Āhuatanga Pana-ki-te-Huaki**

I te hoko i ngā kiriata whakakī raro i te pouaka, kia tino mohio kei roto i te kete ngā wāhanga katoa e tika ana pērā i ngā kiriata, ngā whāriki whakakī, ngā tīwiri, me te raka pana-ki-te-tuwhera, te tikanga rānei. Kei ētahi kete he āhuatanga whakarerekē hei whakatikatika i te nekehanga me te kaha kati o te pouaka.

- **Ngā tīwiri**

I te nuinga o te wā, ka tae mai ngā kiriata pouaka raro i ngā tīwiri i tūtohutia e te kaihanga, engari he pai ki te whai i ētahi tīwiri rakau i te taha, mehemea rā e hiahiatia ana he roa, he momo rānei rerekē i runga i te rauemi o tō kāpata.

- **Whakakī Rākau (Whiringa)**

Mena kei te whakapai ake koe i ngā pouaka, i ngā kāpata rānei o nāianei, tera pea he kōhao tawhito o ngā tīwiri, he hapa rānei. Ka āwhina te whakakī rakau ki te hanga i tētahi mata ma mō ngā kiriata kia piri, kia mau ai hoki te whakairinga.

- **Pepa kirikiri**

Me whakakoi mārire pea mēnā he taratara ngā mata o tō kāpata, o tō pouaka rānei, ka whakararuraru pea i te tāutanga o ngā reti, i te nekehanga rānei o ngā pouaka.

- **Rīpene Ārai (Whiringa)**

Mā te tāpiri i te rīpene peita ki ngā mata o te kāpata me ngā pouaka i te wā e tohu ana me te keri ana, ka taea te tiaki i ngā mata whakaoti me ngā mata o te kāpata mai i ngā karawarawa tūpono, ā, ka āwhina hoki kia mārama tonu ngā ine.

#### Ētahi atu Taputapu Āwhina

- **Taputapu Haumaru**

E taunakihia ana kia whakamahia ngā mōhiti me ngā karapu haumaru hei tiaki i ō kanohi me ō ringaringa i te wā e keri ana, e huihui ana hoki.

- **Pukapuka Tohutohu**

Kia mau tonu ngā tohutohu tāutanga a te kaihanga, nā te mea he rerekē ngā pūwāhi whakairinga, ngā āhuatanga whakarerekētanga rānei o ngā kiriata pouaka kei raro i te maunga me ngā tikanga pana-ki-te-tuwhera kāore i te kitea i ngā kiriata tuku iho.

#### Ngā Whakaaro Whakamutunga mō te Kohikohi i ō Utauta me ō Rauemi

I te tīmatanga o tō kaupapa, me whai wā ki te tirotiro i ngā whakaritenga tika mō ngā kiriata pouaka raro i hokona e koe. Tērā pea ka whakaratohia e ētahi waitohu he taputapu motuhake, he taputapu motuhake rānei hei whakairi. Mā te whakarite pai, ka whakaitihia e koe te tūponotanga o te pakaru ki ō kāpata, ā, ka whakarite kia pai te tāutanga, kia haumaru, kia pai hoki te mahi a ō kiriata pouaka raro e pana-ki-te-tuwhera ana.

Hei whakamutunga, ko te mea nui ki te tāuta angitu i ngā kiriata pouaka raro-mau me te mahi pana-ki-te-tuwhera kei roto i te whakarite — mā te whakarite i ngā taputapu me ngā rauemi tika i mua i tō tīmatanga ka nui ake te ngahau o tō kaupapa mahi rakau, ā, ka nui ake te tūponotanga o ngā hua kounga ngaio.

- Te Whakarite i ō Tāonga mō te Tāutanga Kiriata

**- Te Whakarite i ō Taonga mō te Tāutanga Kiriata**

Ina tīmata koe i tētahi kaupapa DIY hei tāuta i ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera, ko te whakarite te taahiraa tuatahi nui hei āwhina, hei whakaū rānei i te angitu o tō tāutanga. Ina koa, ki te mea kei te mahi koe me ngā kiriata pouaka raro-mau, mā te mārama ki te whakarite i ō taonga ka pai te tukanga tāutanga, ka pai te mahi, ka oti hoki te whakaotinga ngaio. He rerekē ngā kiriata pouaka raro-mau i ngā kiriata whakairi-taha tuku iho nā te mea kei raro iho i te pouaka, e huna ana i te tirohanga, e tuku ana i te āhua maeneene me te pumau ake. He mea nui te whakarite tika i ō taonga kia uru ki ēnei kiriata kia tutuki ai te tino ataahua me te tino pai o te miihini.

**Te Aromatawai i tō Wāhi Pouaka me te Kāpata**

I mua i te pā atu ki tētahi taputapu, ki tētahi taputapu rānei, arotakehia marietia te pouaka me te kāpata kei reira ngā kiriata pouaka kei raro i te tuanui e tāutahia ai. Inehia ngā āhuatanga o roto o te kāpata, inā koa te hohonu, te whānui, me te teitei, hei manatoko i te hototahitanga ki te roa me te hoahoa o te kiriata e whakaaro ana koe ki te whakamahi. Me nui te ātea o raro i te pouaka mō ngā kiriata kei raro i te tuanui kia tika ai te mahi a ngā tikanga, nō reira mā te mārama ki ngā āhuatanga o ō taonga ka āwhina i a koe ki te whakamahere i ngā whakarerekētanga tika mēnā e tika ana.

Tirohia te pakari me te tapawhā o te pouaka, nā te mea ko ngā reti kei raro i te pouaka e hiahiatia ana he pouaka kua hangaia pai hei pikau i te taumaha me te mahi o ngā taputapu me te kore e piko. Mena kua tawhito, kua pakaru paku rānei tō pouaka, whakaarohia te whakapakari i te raro me ngā taha ki te rakau tāpiri, ki ngā whāriki rānei i mua i te haere tonu. Mā te pouaka tapawhā tino pai ka pai te mahi, ā, ka ārai i te here, i te nekehanga kore taurite rānei ina tāutahia te reti.

**Te Tango i ngā Taputapu Tawhito me te Horoi**

Mena kei roto i ō taonga he kiriata tākai, he taputapu rānei, tangohia marietia. Whakamahia te tīwiri, te mata wiri rānei e tika ana hei tango i ngā tīwiri me ngā whāriki o nāianei kia kore ai e kino te mata o te rakau. Whai muri i te tangohanga, horoia rawatia te roto katoa o te tākai me te kāpata. Ka pā kino te puehu, te paru, me ngā paru ki te tāutanga me te roa o te ora o ngā kiriata tākai kei raro i te maunga, e mahi ana me ngā tikanga tika me ngā wāhanga ngāwari pērā i ngā roera me ngā puna.

Akene he pai ki te oro mārire i ngā mata e whakairihia ai ngā reti kia maeneene, kia ōrite hoki te turanga. Mā tēnei ka āwhina i te pupuri pai o ngā tīwiri, inā koa i ngā tāonga tawhito kua paku tawhito te rakau, kua pania rānei ki te ware pi i roto i te wā.

**Te Tohu me te Ine mō te Whakatakotoranga Kiriata**

He mea nui te tika o te mahi ina tohua me te ine i ngā kiriata pouaka kei raro i te whakairinga. Tīmata mā te pānui i ngā tohutohu a te kaihanga mō te tauira motuhake i hokona e koe, nā te mea ka rerekē ngā rahinga me te teitei o te whakairinga. I te nuinga o te wā, ka whakairihia ngā kiriata pouaka kei raro i te whakairinga 3/8 inihi mai i te taha o raro o ngā taha pouaka.

Whakamahia he rīpene ine pono me te pene hei tohu mārama i ēnei tūranga i ngā taha e rua o te pouaka me te kāpata e piri ai ngā kiriata. Tirohia anō ngā inenga kia kore ai e hē te tūnga, ka piri pea te pouaka, ka kore rānei e tuwhera pai.

Mō ētahi pouaka, me whakarerekē pea ngā wāhi whakairinga taputapu kia matotoru ake ai ngā raro, ngā taha rānei o te pouaka. Mā te whakamahi i te tapawhā kāmura ka āwhina i te whakarite kia tino poutū ō tohu, he mea nui tēnei mō te whakahaere tika o ngā kiriata whakairinga o raro.

**Te Whakarite i ngā Pūwero Whakamātautau me te Whakaurunga Whakamātautau**

Kia tohua ngā tūranga whakairinga, keria ngā kōhao whakataki mō ngā tīwiri mā te whakamahi i tētahi mata keri he iti ake i te whānui o te tīwiri. Mā te whakataki ka ārai i te pakaru o te rakau, inā koa i ngā taha whaiti, angiangi rānei. Ko ngā kiriata whakataki kounga teitei he tauira mō te whakatakotoranga kōhao whakataki, hei āwhina i te whakatūnga tika me te tere.

I mua i te whakawiri tūturu i ngā kiriata ki tōna tūranga, whakamātauria te whakauru mā te herea noa i ngā kiriata, ka nekehia te pouaka ki roto i te kāpata. Mā tēnei ka taea e koe te aromatawai i te tūnga me te mahi i ngā whakarerekētanga e tika ana i te wā tuatahi. Mā ngā whakarerekētanga iti i tēnei wā ka taea te penapena i te wā me te pouri ā muri ake nei.

**Te Whakapakari i ngā Wāhi Ngoikore me te Whakatikatika i te Teitei o te Pouaka**

Mena he ngoikore te hanganga o tō pouaka, o te raro rānei o te kāpata, he koretake rānei te papa o te kāpata, whakaarohia te whakapakari i ēnei wāhi i mua i te tāuta i ngā kiriata pouaka kei raro i te whakairinga. Mā te tāpiri i tētahi paparanga papa rakau angiangi, i ētahi atu mea rānei, ka taea te hanga i tētahi turanga pumau mō ō taputapu, kia pai ai te mahi a te pouaka me te kore e piko, e neke rānei.

Hei tāpiri, tirohia te āputa o te teitei o te pouaka i roto i te kāpata. He iti noa te āputa e hiahiatia ana mō ngā kiriata pouaka kei raro i te kāpata kia kore ai e waruhia, e pokanoa rānei ki ētahi atu hanganga o roto i te kāpata. Mena kāore i te rawaka te āputa, me oro, me kuti rānei kia pai ai te whakarite i ngā mata.

**Ngā Whakaritenga Whakamutunga: Taiao Ma, Taiao Maroke**

I mua i te tīmatanga o te tāutanga whakamutunga o ō kiriata pouaka raro, kia tino ma, kia maroke, kia kore hoki he makuku i te wāhi mahi me ngā taonga. Ka taea e te makuku me te pupuhi o te rakau te whakararuraru, te kino rānei i tō kāpata me ngā pouaka i roto i te wā. Ka āwhina hoki te pupuri i te taiao ma ki te karo i te kohikohinga o te paru me te puehu ki roto i ngā pūnaha kiriata.

Hei whakarāpopototanga, ko te whakarite i ō taonga mō te tāutanga o ngā kiriata pouaka raro-mau me whai aromatawai tupato, me ine tika, me horoi pai, me ngā whakapakari e tika ana. Mā te whai i ēnei mahi whakarite ka penapena koe i ngā hāora o te rapu raruraru i muri mai, ā, ka taea e koe te pārekareka ki ngā painga tūturu o te whakahaere pouaka-ki-te-tuwhera, he maeneene.

- He Whakamārama mō te Tukanga Tāutanga Hipanga-i-te-Hipanga

Mā te tāuta i ngā kiriata pouaka raro-mau ka tino whakarei ake i te mahi me te ataahua o ō kāpata. He rerekē ki ngā kiriata whakairi-taha tuku iho, ka whakairihia ngā kiriata pouaka raro-mau ki raro i te pouaka, ka puta he āhua maeneene, he huna, ā, he maeneene ake te mahi. Mēnā kei te tīmata koe i tētahi kaupapa DIY hei tāuta i ngā kiriata pouaka raro-mau pana-ki-te-tuwhera, mā tēnei aratohu taahiraa-i-te-taahiraa koe e āwhina ki te whakatutuki i ngā hua ngaio me te ngāwari.

**Taumata 1: Kohia āu taputapu me āu rauemi**

I mua i te tīmatanga, kia mōhio kei a koe ngā taputapu me ngā rauemi katoa e tika ana. Me hiahia koe ki tētahi wiri hiko, ki ngā tīwiri, ki tētahi rīpene ine, ki tētahi pene tohu, ki tētahi tauine, ki ngā here, me tō kete kiriata whakapūmau i raro i te pouaka. Me whakaū anō hoki kei te pai ō pouaka me ō anga kāpata mō ngā kiriata whakapūmau, e hiahia ana kia ma, kia tapawhā hoki ngā taha, kia nui hoki te wāhi i raro i te pouaka.

**Taumata 2: Tangohia ngā Kiriata Pouaka Tawhito**

Ki te mea kei te whakakapi koe i ngā kiriata pouaka o nāianei, tangohia marietia ngā kiriata whakairi taha, whakairi raro rānei. Whakamahia he tīwiri, he wiri rānei hei tango i ngā tīwiri, ā, kumea mārire te pouaka kia wetewete i ngā kiriata. Horoia te roto o te pouaka me te kāpata kia kore ai he paru e whakararuraru i te tāutanga hou.

**Hipanga 3: Tohua ngā Tūnga Whakamau**

Mā te whakamahi i tō rīpene ine me te pene, tohua ngā wāhi tika i roto i te tinana o te kāpata mō ngā kiriata kei raro i te kāpata. Ko te nuinga o ngā kiriata pouaka kei raro i te kāpata he tauira, he ine rānei e tohu ana i te wāhi me whakanoho kia pai ai te mahi. Whakanohoia ngā kiriata kia rite ki te taha o raro o te taha pouaka. Tirohia anō ēnei tohu mā te whakamahi i te taumata kia tino whakapae; ki te kore e tika te whakarite, ka piri te pouaka, ka kore rānei e mahi ōrite.

**Taumata 4: Tāpirihia ngā Mema Kāpata o ngā Kiriata**

Tīmata mā te whakau i ngā wāhanga o raro o ngā kiriata kei te taha o te kāpata. Keria ngā kōhao i mua kia kore ai e pakaru te rakau, kātahi ka werohia ngā tīwiri kia mau engari kaua e tino piri. He pai ngā here hei pupuri i ngā kiriata i te tūranga i a koe e whakau ana i ngā tīwiri. Kia tika te whakanoho o ngā taha e rua kia ōrite te teitei, kia ōrite hoki te ōrite.

**Taumata 5: Whakaritea te Pouaka mō ngā Kiriata**

Hurihia tō pouaka kia uru atu ki te taha raro. Ko te nuinga o ngā kiriata pana-ki-te-whakatuwhera kei raro i te pouaka ka tae mai me ngā whāriki whakairi, ngā topenga rānei e tika ana kia tāpirihia ki te raro me ngā taha o te pouaka. Whakanohoia ēnei wāhanga kia rite ki ngā aratohu a te kaihanga, he tawhiti kua whakaritea mai i ngā taha o mua me muri. Keria ngā kōhao tīwiri i mua, ā, tīwirihia marietia ngā taputapu whakairi.

**Taumata 6: Tāutahia ngā Mema Pouaka o ngā Kiriata**

Kia oti ngā whāriki, ngā reera reti rānei te whakapiri ki te pouaka, ka taea e koe te tīmata te tāuta i ngā arai pouaka. Ko te tikanga ka mau, ka tīwiri rānei ēnei ki te tūranga o ngā whāriki whakairi. Tirohia mēnā kei te kore he arai o te tikanga, ā, he maeneene hoki te neke. Whakamātauria te nekehanga o te pouaka mā te neke mārire ki roto i te ringaringa kāpata.

**Taumata 7: Whakamātauria te Tikanga Pana-ki-te-Tuwhera**

Mā ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera kei raro i te taupoki, ka taea e te pouaka te whakatuwhera aunoa mā te pēhi māmā noa iho, ā, kāore e hiahiatia he kakau. Pēhia mārire te taha mua o te pouaka kia uru atu ai te mīhini. Ki te kore te pouaka e tuwhera mārire, e pēhi rawa rānei, whakatikatikahia te tūnga o ngā kiriata, o ngā whāriki rānei. He maha ngā kete e whakarato ana i ngā tīwiri whakatikatika hei whakatikatika i te hohonu, te teitei, me te whakaritenga taha-ki-taha kia tino tika ai te mahi.

**Taumata 8: Ngā Whakarerekētanga Whakamutunga me te Whakapūmau**

I muri i te whakaū i te mahi tika o ngā kiriata tākai me te tikanga pana-ki-te-tuwhera, tirohia pai. Whakakīia ngā tīwiri katoa kia mau, kia kore ai he mea e wetekina. Mena he āhuatanga kati-mārie, he āhuatanga whakamakuku rānei kei roto i ō kiriata, whakamātauria hoki ēnei. Whakatikatikahia ngā whakarerekētanga mā te whakamahi i ngā whakatikatika kua hangaia ki roto i te kiriata kia pai ai te mahi a te tākai—kia mārie te reti, kia tuwhera mā te pana mārie, kia kati mārie hoki.

**Taumata 9: Whakahokia mō ngā Pouaka Tāpiri**

Mena kei te tāuta koe i ngā kiriata pouaka raro i runga i ngā pouaka maha, tāruatia te tukanga mō ia pouaka. Ko te mea nui ko te ōrite; kia ōrite ngā inenga puta noa i ngā tāutanga katoa kia mau tonu ai te āhua ngaio me te mahi pouaka ōrite puta noa i ō kāpata.

Mā te whai i tēnei tukanga taipitopito taahiraa-i-te-taahiraa, ka taea e te tāutanga o ngā kiriata pouaka raro-ki-te-tuwhera te noho hei mahi DIY māmā noa iho, whai hua hoki. Ehara i te mea ka whakahou ake i ō taonga anake tēnei whakapainga engari ka whakapai ake hoki i te whakamahinga me te āhua ma, kore kakau me te mahi pouaka ngāwari. Mā te manawanui me te tika, ka taea e koe te pārekareka ki tētahi whakaotinga ritenga e rite ana ki te mahi kāpata ngaio.

- Ngā Tohutohu mō te Whakamātautau me te Whakatikatika i tō Pana ki ngā Kiriata Tuwhera

### Ngā Tohutohu mō te Whakamātautau me te Whakatikatika i tō Pana ki ngā Kiriata Tuwhera

Mō te hanga taonga ātaahua, kāore he kakau, he mea nui ngā tikanga pana-ki-te-tuwhera. He hoahoa iti noa iho ēnei mā te tuku i ngā pouaka kia tuwhera mā te pana mārie me te kati maeneene, me te kore he kakau, he poroporo rānei. Mena kei te tāuta koe i ngā kiriata pouaka raro-mau hei wāhanga o te pūnaha pana-ki-te-tuwhera, me whakamātautau me te whakarerekē i muri i te tāutanga kia tika ai te mahi. He mea nui tēnei taahiraa; ahakoa ngā kiriata pouaka raro-mau kounga pai rawa atu, kāore e pai te mahi mena kāore i te tika te whakarite ki ngā taputapu pana-ki-te-tuwhera.

#### Te Mārama ki ngā Kiriata Pana ki te Tuwhera me ngā Kiriata Pouaka o raro

Ka whakauruhia e ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera he pūnaha puna-utaina, he hopu pā-pā rānei e whakaoho ana i te pouaka kia pakū te tuwhera ina pēhia te pēhanga ki te papa o mua. I te mea kua hangaia ngā kiriata pouaka o raro hei tautoko i te pouaka mai i raro, he pai rawa atu ngā āheinga kawe kawenga me te nekehanga maeneene, he mea pai mō ēnei whakatakotoranga. Heoi, nā te mea he huna, he uaua ake ngā whakarerekētanga ki ngā kiriata whakairi-taha.

Nā te mea kei raro i te pouaka ngā kiriata whakapuru, ā, ka noho ngā taha o te pouaka kia kore e uru ki ngā taputapu, ina tāutahia mā te pūnaha pana-ki-te-tuwhera, ka whakawhitihia ngā kaha katoa i te wā e whakamahia ana mā roto i ngā kiriata whakapuru me te puna pana-ki-te-tuwhera, te hopu rānei. Mā te whakarite me te whakarerekētanga tika ka ngāwari te whakatuwheratanga o te pouaka me te kore e piri, e kaha rawa rānei, ka ārai i te pakaru me te pakaru wawe.

#### Hipanga 1: Whakamātautau Tuatahi – Mātakihia te Whanoke o te Pouaka

Kia oti te tāuta i ngā kiriata pouaka o raro me tō taputapu pana hei whakatuwhera, tīmata mā te kati mārire i te pouaka, kātahi ka pēhi mārire, pēhi mārire ki te papa o mua hei whakahohe i te pūnaha pana. Mātakitaki i ngā whanonga e whai ake nei:

- **Tawhiti Whakatuwheratanga o te Pouaka:** Kia pēhea te tawhiti e tuwhera ai te pouaka i te pēhitanga tuatahi? Ko te mea pai, me tuwhera te pouaka kia pai ai te hopu a ngā maihao, kia taea ai te kukume i te toenga o te ara ki waho.

- **Te Maeneene o te Nekenekehanga:** Ka maeneene te reti o te pouaka ki waho, me te kore e oho, me te kore e ruarua? Kua hangaia ngā reti o raro hei tuku i te nekehanga maeneene, pērā i te pata, nō reira, ki te kore he ātete, tera pea he tohu kei te hē te tūnga.

- **Me pēhanga:** He nui rawa te kaha e hiahiatia ana hei whakahohe i te tikanga? Mena ka kitea e koe kei te pēhi kaha rawa koe, me whakatikatika pea te kukū o te puna, te aro rānei ki te hopu.

Ki te kore te pouaka e tuwhera, e tuwhera tonu rānei, kua tae ki te wā ki te whakatika i tō pana kia tuwhera ngā kiriata.

#### Hipanga 2: Te Whakatikatika i te Tikanga Pana ki te Tuwhera

Ko te nuinga o ngā taputapu pana-ki-te-tuwhera he puna, he hopu rānei e taea te whakarite. Anei ngā mea hei maumahara māu i a koe e whakarite ana:

- **Ngā Tautuhinga Kume:** He maha ngā tīwiri, ngā reti rānei hei whakanui, hei whakaiti rānei i te kume o te puna i roto i ngā kiriata pana hei whakatuwhera. Mā te whakaiti i te kume ka māmā ake te whakatuwhera i te pouaka engari ka tūpono pea te whakatuwheratanga mēnā ka tukia. Whakanuia te kume kia mārō ake te pana engari kaua e tino mārō rawa.

- **Te Tūnga o te Kāmera, te Hopu rānei:** Mā ētahi tauira ka taea e koe te whakarerekē i te wāhi e uru ai te hopu. Ka pā kino te nekehanga iti ki mua, ki muri rānei ina "pāwhiri" te pouaka.

- **Te Whakahou i te Hōhonutanga o te Pouaka:** Mā te neke mārire i te pouaka o raro i raro i te pouaka ka neke whakamua, ka neke whakamuri rānei i roto i te kāpata (mēnā ka taea e tō tāutanga) ka pā ki te pēhanga o te pūnaha pana me te whakapai ake i te urupare.

Whakamātauria i muri i ia whakarerekētanga, me te kite i ngā panoni o te urupare a te pouaka ki te pēhi.

#### Hipanga 3: Te Whakatikatika i te Whakaritenga o ngā Kiriata Pouaka o raro

Ahakoa kua tika te whakarite o ngā taputapu pana hei whakatuwhera, me tino tika te whakarite o ngā kiriata pouaka o raro i te tāutanga kia kore ai e piri, e hē rānei te mura.

- **Tāutanga Taumata me te Tapawhā:** Mā te whakamahi i te taumata, tirohia mēnā he tika, he tapawhā te kāpata me ngā kiriata. Mēnā he hē te tūnga o te tāutanga, ka piko te pouaka, ka pēhia te pūnaha pana ki te whakatuwhera.

- **Tirohia mēnā he Ārai:** Kia tino mohio kāore he tīwiri, he whāriki, he maramara rānei e ārai ana i ngā ara reti i raro i te pouaka.

- **Whakatikatikahia te Teitei me te Nekehanga Taha-ki-Taha:** He maha ngā kiriata o raro kei a rātou ngā tīwiri whakatikatika e āhei ai koe ki te whakarerekē mārire i te teitei me te tūranga taha o te pouaka. Whakatikatikahia ēnei kia ōrite te noho o te pouaka ki ngā kāpata e karapoti ana, ā, kia ōrite te hononga o te papa o mua me te pana ki te pūoko whakatuwhera.

#### Hipanga 4: Te Whakamātautau Anō i Muri i ngā Whakarerekētanga

Kia oti i a koe te whakarerekē i ngā kiriata pouaka o raro me te pana hei whakatuwhera i ngā taputapu, whakahaerehia ngā whakamātautau maha:

- **Pēhia ki ngā Pēhanga Rerekē:** Whakamātauria ngā pēhanga rerekē, mai i ngā koki rerekē paku hei whakarite kia rite tonu te mahi.

- **Whakatuwhera me te Katia i ngā Wā Maha:** Mā tēnei ka āwhina i te whakatau i te pūnaha me te whakaatu i ngā hapa o te mahi.

- **Whakakīa te Pouaka:** I ētahi wā ka pā te taumaha ki te mahi. Whakamātauria ki ngā mea noa o roto o te pouaka, ā, whakatikatikahia mēnā e tika ana.

#### Ngā Tohutohu Anō mō ​​ngā Tohunga

- **Whakahinuhinuhia ngā Kiriata:** Ahakoa he maha ngā wā kua whakahinuhinuhia ngā kiriata pouaka o raro i te tuanui, ki te pāngia koe e te pakari, tāpirihia he hinu whakahinuhinu silicone hei pupuri i te nekehanga maeneene.

- **Mahi Mārie:** Mena he āwangawanga te haruru, tirohia mēnā he piri ngā tīwiri whakapiri katoa, ā, whakaarohia te tāpiri i ngā ārai kati-mārie hei tāpiri atu ki tō pana ki ngā kiriata tuwhera.

- **Tiaki Auau:** Me tirotirohia i ia wā ngā kiriata pana-ki-te-tuwhera me ngā taputapu kei raro i te maunga kia mau tonu ai te mahi pai, inā koa i roto i ngā pouaka e whakamahia nuitia ana.

Mā te whakamātautau me te whakarerekē i ō kiriata pana kia tuwhera me ngā kiriata pouaka kounga teitei, ka tutuki i a koe he pouaka e tuwhera ngāwari ana mā te pana mārie, ā, e kati mārie ana, e whai wāhi ana ki te āhua hou, kore kakau, me te wheako kaiwhakamahi kounga teitei i roto i ō kāpata DIY.

Whakamutunga

Hei whakamutunga, he kaupapa DIY māmā noa iho, he kaupapa whai hua hoki te tāuta i ngā kiriata pana-ki-tuwhera, ka taea te whakapai ake i te mahi me te ataahua hou o ō taonga. Neke atu i te 31 tau o te wheako i roto i te umanga, e mārama ana mātou ki te hiranga o ngā taputapu kounga me te tāutanga tika kia pai ai te mahi, kia pono hoki. Ahakoa kei te whakapai ake koe i tētahi kāpata, i tētahi pouaka, i tētahi hanganga ritenga rānei, mā te whai i ngā mahi tika me te whakamahi i ngā wāhanga pono ka roa ai ngā hua. Ko te tumanako kua whakamanahia koe e tēnei aratohu ki te whakahaere i tō kaupapa me te maia, ā, pērā i ngā wā katoa, kei konei ō mātou tohungatanga hei tautoko i a koe i ia taahiraa o te ara. Kia pai tō hanga!