loading

He pēhea te pai o te taiao o ō taputapu tāonga whare?

I tēnei wā e nui ake ana te hiranga o te oranga tonutanga i ngā wā o mua, ka pā nui ngā kōwhiringa a tātou mō ō tātou kāinga ki te taiao. Ahakoa he maha ā tātou aro ki ngā rauemi me ngā whakaotinga o ā tātou taonga, he mea nui anō hoki kia whakaarohia ngā taputapu e pupuri ana i ngā mea katoa. Mai i ngā tōia o te pouaka ki ngā inihi, ka taea e ngā wāhanga e tautoko ana i ā tātou taonga e arohaina ana te tautoko, te whakahē rānei i ā tātou whakaaro mō te taiao. I roto i tēnei tuhinga, "He Pai te Taiao o ō Taputapu Taonga?", ka rukuhia e tātou te ao o ngā taputapu taonga e warewarehia ana. Ka tūhuratia e tātou ngā kōwhiringa maha e wātea ana i te mākete, ō rātou pānga ki te taiao, me pēhea te ārahi a ngā kōwhiringa mohio ki tētahi kāinga matomato. Hono mai ki a mātou i a mātou e hura ana i te taha huna o te oranga tonutanga o ngā taonga, me te kimi i ngā tohutohu whai hua mō te whiriwhiri taputapu e hangai ana ki ō uara taiao. Me whai whakaaro nui, me whai kawenga hoki ō taonga pērā i a koe—kia tutuki!

Te Mārama ki ngā Kōwhiringa Taputapu Taonga Taiao

I roto i te ao o te oranga tauwhiro, kei te piki haere tonu te hiahia mō ngā otinga tāonga taiao. Kei te piki haere te mōhio o ngā kaihoko ki ngā rauemi e hanga ana i ō rātou kāinga, e aro ana ki ngā hanganga matua o ā rātou tāonga engari ki ngā taputapu e hono ana i ngā mea katoa. Nō reira, kua puta te hiranga o ngā taputapu tāonga taiao ki mua, ā, kua whakautu ngā kaihanga taputapu tāonga ki tēnei hiahia mā te auaha me te whakawhanake i ngā huarahi kē atu hei hanga i ngā mea matomato.

Ko ngā taputapu tāonga whare, tae atu ki ngā mea katoa mai i ngā inihi me ngā reti tākai ki ngā poro me ngā whakapiri, kāore pea e kitea i roto i te whakapaipai whare katoa. Heoi, he mea nui ēnei wāhanga ki te mahi me te roa o te oranga o ngā tāonga. Nō reira, mā te mārama ki ngā kōwhiringa hoa-taiao e wātea ana i tēnei mākete ka āwhina i ngā kaihoko ki te whakatau whakaaro nui, me te whakaiti i ō rātou tapuwae waro me te pupuri tonu i te kounga me te āhua.

#### Ngā Rauemi Tauwhiro

Ina tirohia ngā taputapu tāonga e pai ana mō te taiao, ko ngā rauemi e whakamahia ana te mea tino nui. Tērā pea ka hangaia ngā taputapu whakarewa tuku iho mai i ngā konganuku tauhou e hiahia ana ki ngā tukanga keri nui, ka heke te taiao. I tua atu, ko ngā kōwhiringa pumau ka hangaia mai i ngā rauemi hangarua. Hei tauira, he maha ngā kaihanga taputapu tāonga e hanga ana i ngā taputapu mai i te maitai hangarua, i te konumohe rānei, ka tino whakaiti i te whakapaunga pūngao me te whakaiti rauemi e pā ana ki te hanga konganuku hou.

Hei tāpiritanga, kei te tūhuratia e ētahi kaihanga ngā kirihou koiora i ahu mai i ngā rauemi whakahou, pērā i te māngaro witi, te tō rānei. He huarahi pumau ēnei rauemi, ā, he pai ake te pirau i ngā kirihou tuku iho. Hei tāpiritanga, mā te hauhake tika i ngā taputapu rakau, ka taea te tāpiri i te āhua tawhito ki ngā tāonga whare, ā, ka pirau anō hoki. Mā te tiki rakau mai i ngā ngahere whaimana ka whakarite kia kore ngā rauemi e whakamahia ana e whai wāhi ki te whakangaromanga o ngā ngahere, kia rite ki ngā tikanga ngahere pumau.

#### Ngā Tiwhikete Taiao

Ko tētahi wāhanga nui o te whiriwhiri i ngā taputapu tāonga e pai ana ki te taiao ko te mārama me te mōhio ki ngā tiwhikete taiao. He maha ngā whakahaere e whakarato ana i ngā tiwhikete hei ārahi i ngā kaihoko ki ngā hua e tutuki ana i ngā paerewa taiao. Hei tauira, ko te tiwhikete a te Forest Stewardship Council (FSC) e tohu ana ko ngā hua rakau i ahu mai i ngā ngahere e whakahaerehia ana me te tika. Hei tāpiri, tera pea he tiwhikete kei ngā hua pēnei i te Global Recycled Standard (GRS), e tohu ana i te whakamahinga o ngā rauemi hangarua me ngā mahi tauwhiro i roto i te whakaputanga.

Mā te whiriwhiri i ngā taputapu me ēnei tiwhikete, ka taea e ngā kaihoko te tautoko i ngā kaihanga taputapu tāonga e whakatairanga ana i te kawenga taiao. Ehara i te mea he tohu whakaae noa iho tēnei mō ngā kaihoko e aro nui ana ki te taiao, engari e whakatairanga ana hoki i te mōhiotanga ki te pumau i roto i te tukanga hanga.

#### Ngā Tukanga Whakaputa

He nui hoki te pānga o ngā tukanga hanga taputapu tāonga ki tōna āhua pai mō te taiao. He maha ngā wā ka pau te kaha me ngā rauemi wai i ngā tikanga hanga tuku iho, ā, ka nui ake te tapuwae waro. Hei whakaiti i ēnei pānga, kei te whakamahi ngā kaihanga auaha i ngā tikanga hanga pai mō te taiao. Hei tauira, he tokomaha kua tīmata ki te whakatinana i ngā pūnaha porowhita kati e hangarua ana i te wai me te whakaiti i te whakaputanga para.

Kei te whakamahi hoki ētahi kaihanga i ngā pūtake pūngao whakahou i roto i ā rātou whare whakaputa. Mā te whakamahi i te pūngao o te rā, te hau, te waiariki rānei, ka whakaitihia e rātou te whakawhirinaki ki ngā wahie pūmua, ā, ka whakaitihia te pānga ki te taiao whānui. Mā te whiriwhiri i ngā taputapu mai i ngā kaihanga e piripono ana ki ēnei mahi tauwhiro ka whakarite kia tautokohia e ngā kaihoko ngā waitohu e kaha ana ki te whakaiti i ō rātou tapuwae waro.

#### Te Pakari me te Roa o te Ora

Ko tētahi atu mea nui mō te oranga taiao o ngā taputapu tāonga ko tōna pakari me te roa o te ora. Mā ngā taputapu kounga teitei e tu tonu ana i te whakamātautau o te wā ka whakaitihia te hiahia mō ngā whakakapinga auau, ā, ka mutu, ka penapena rauemi, ka whakaitihia hoki te para. He maha ngā wā ka whakatairangahia e ngā kaihanga taputapu taiao ngā hoahoa pakari e whakamahi ana i ngā rauemi pumau, kia kore ai ā rātou hua e pakaru wawe.

###

I roto i te ao hurihuri o ngā taonga whare, he mea nui kia whānui ake te māramatanga o ngā kaihoko ki tua atu i ngā āhuatanga e kitea ana i roto i ā rātou hoko. He mea nui te mahi a ngā taputapu, ehara i te mea ko te mahi anake, engari ko te pumau hoki. I te mea kei te piki haere te maha o ngā kaihanga taputapu whare e tuku ana i ngā kōwhiringa hoahoa taiao, ka tukuna ki ngā kaihoko he maha ngā kōwhiringa pumau. Ahakoa mā te whakamahi i ngā rauemi hangarua, ngā tiwhikete taiao, ngā tukanga whakaputa auaha, ngā hoahoa pakari rānei, kua ngāwari ake te uru atu ki ngā kōwhiringa taputapu whare hoahoa taiao. Mā te awhi i ēnei huarahi kē atu ka taea e ngā kaihoko te whakapaipai i ō rātou kāinga kia pumau, me te whai wāhi atu ki tētahi aorangi hauora.

Te Pānga ki te Taiao o ngā Rauemi Taputapu Tuku Iho

I te mea e whakanuia ana e ngā kaihoko te oranga tonutanga, kua tirotirohia ngā pānga taiao o te hanga taonga. I roto i ngā wāhanga maha e whai wāhi ana ki te tapuwae taiao o ngā taonga, he mea nui te mahi a ngā rauemi taputapu. Ko te kupu "taputapu taonga" e kapi whānuitia ana ngā taonga nui pēnei i ngā inihi, ngā tīwiri, ngā kakau, me ngā hononga, e kore e whakanui noa i te mahi engari e whai wāhi ana hoki ki te ataahua o ngā taonga. Heoi, ko ngā rauemi tuku iho e whakamahia ana e te tini o ngā kaihanga taputapu taonga ka pā kino ki tō tātou taiao, ka ara ake ngā āwangawanga me aro atu ngā kaihoahoa, ngā kaihoahoa, me ngā kaihoko.

#### Ngā Wāhanga Whakarewa: Te Pānga Taumaha

Ko ngā taputapu tāonga whakarewa, he whiringa matua mō tōna pakari me tōna kaha, he nui ngā wero taiao. He nui ngā tapuwae waro o ngā konganuku noa pēnei i te rino, te parahi, me te konumohe e pā ana ki te tango, te tukatuka, me te kawe. Mai i te keri rauemi mata ki ngā tukanga whakarewa e hiahia ana ki te whakapau kaha nui, ka tīmata te haerenga o ngā taputapu whakarewa me te taumahatanga taiao nui.

Hei tauira, ko te hanga rino tētahi o ngā pūtake ahumahi nui rawa atu o ngā tukunga hauhā waro puta noa i te ao. He nui te kaha e pau ana i te tukanga whakaputa, e 1.85 piriona gigajoules te kaha e pau ana i ia tau, e whai wāhi ana ki te huringa āhuarangi. Heoi anō, ka taea e ngā mahi keri tuku iho te arahi ki te whakangaromanga o ngā nohoanga, te horo o te oneone, me te poke o te wai. Ahakoa he kaha pea ngā konganuku ki te hangarua, he iti tonu te ōrau o ngā ihirangi hangarua i roto i ngā taputapu tāonga mai i te maha o ngā kaihanga, e whakanui ake ana i te take pumau.

#### Kirihou me ngā Mea Whakakotahi: Ngā Utu Huna

I te ao o ngā taputapu tāonga whare, kua piki haere te rongonui o te kirihou me ngā rauemi hiato nā te mea he mama, he utu iti hoki. Heoi, he nui ngā tūponotanga taiao o ngā kirihou tuku iho—he maha ngā wā i ahu mai i te hinu. Ko te tango me te tukatuka i ngā wahie pūmua ka whai wāhi ki te whakahekenga o te rauropi, te parahanga o te hau me te wai, me ngā tukunga hau kati kōtuhi.

Haunga ngā pānga ki te hanga, he raru para roa ngā kirihou. Mēnā ka makahia he mea hē, ka mutu ngā taputapu kirihou ki ngā whenua ururua, ki ngā moana rānei, ā, ka roa pea te pirau mō ngā rau tau. I a rātou e pakaru ana, ka tukuna ngā kirihou moroiti ki te taiao, ka paitini pea ngā kararehe mohoao me te uru atu ki te mekameka kai. Hei tāpiri, ko ngā tukanga hanga e pā ana ki ēnei rauemi he maha ngā wā ka puta he matū kino e whai wāhi ana ki te parahanga o te hau me te wai.

#### Papa Rakau me te Matūriki: Te Oranga Tonutanga vs. Te Whakangaromanga Ngāherehere

Ko ngā wāhanga taputapu e whakauru ana i te rakau, inā koa i roto i ngā hoahoa e pai ana ki te taiao, ka ara ake hoki ngā āwangawanga mō te pumau. Ahakoa ko ētahi kaihanga taputapu tāonga e tango ana i te rakau mai i ngā ngahere e whakahaeretia ana e te pumau, ko ētahi e whai wāhi ana ki ngā mahi whakangaromanga ngahere e whakatuma ana i te kanorau koiora me te pumau o te āhuarangi. Ko te kore e pumau te rakau, ehara i te mea ka whakangaro noa i ngā nohoanga tūturu nui, engari ka whai wāhi hoki ki te horo o te oneone me te whakaiti i te kaha ki te hopu waro.

Ko te papa matūriki me te MDF (papa muka matotoru-waenga), e whakamahia whānuitia ana i roto i te hanga taonga, he mea hanga mai i ngā hua rakau hangarua. Heoi, kei roto pea i ēnei he formaldehyde me ētahi atu matū kino e whakamahia ana i roto i ā rātou mahi hanga me te whakaoti. Kāore e taea te wareware i ngā pānga ki te kounga o te hau o roto me ngā take hauora e pā ana ki ngā VOC (ngā matū waro mimiti), e ārahi ana i te tini o ngā kaihoko ki te pātai mō te pai o aua rauemi ki te taiao.

#### Ngā Auahatanga i roto i ngā Huarahi Rēwena mō te Taiao

I te mōhio ki ēnei wero nui, he maha ngā kaihanga taputapu tāonga o ēnei rā kei te tūhura i ngā huarahi pai mō te taiao me ngā mahi tauwhiro. Kei te haere mārire te mākete ki ngā konganuku mai i te taiao me te nui ake o te ihirangi hangarua, ngā mea hanga pirau-koiora, me ngā whakaotinga kore-paitini. Kei te mahi tahi ētahi kaihanga me ngā whakahaere taiao ki te whakawhanake i ngā rauemi mai i te pūtake tika, ā, kei te arotake anō i ā rātou tukanga whakaputa hei whakaiti i ō rātou tapuwae waro.

Kei te piki haere te rongonui o ngā huarahi auaha, pērā i te whakatinanatanga o ngā ariā ōhanga porowhita. Kei roto i tēnei ko te hoahoa taputapu mō te roa o te wā, te whakamahi i ngā wāhanga modular ka taea te whakakapi, te whakatika rānei, me te whakatenatena i ngā kaihoko ki te whakahoki mai i ngā taonga hei whakamahi anō, hei hangarua rānei. Hei tāpiri, ko ngā whanaketanga o ngā tiwhikete taiao e āhei ai ngā kaihoko ki te whakatau whai whakaaro i runga i ngā tohu pumau o ā rātou taputapu tāonga.

####

I te whanaketanga o te umanga tāonga whare me te kōrero ā-ao mō te oranga tonutanga, me arotakehia ngā rauemi tuku iho e whakamahia ana i roto i ngā taputapu tāonga whare. He mea nui te mōhio ki ngā pānga taiao o ēnei rauemi i te mea ka piki haere te whakapau kaha o ngā kaihoko ki ngā kōwhiringa e pai ana ki te taiao. Mā te whakatairanga i ngā mahi oranga tonutanga me ngā hoahoa auaha, ka taea e ngā kaihanga taputapu tāonga whare te whai wāhi nui ki te hanga i tētahi heke mai matomato mō te hanga tāonga whare, me te awe pai ki ngā kaihoko me te taiao.

Te Aromatawai i ngā Mahi Tauwhiro i roto i te Hanga Taonga Whare

I tēnei ao e piki haere ana te mōhio ki ngā pānga ki te taiao, kei te tū te umanga tāonga whare i tētahi huarahi whakawhitiwhiti, e tūtaki ai ngā mahi hanga tuku iho me te hiahia mō ngā huarahi kē atu e pumau ana. He tino kitea tēnei hononga i roto i te ao o ngā taputapu tāonga whare, e taea ai e ngā rauemi me ngā tukanga e whakamahia ana te awe nui ki te tapuwae taiao o te hua whakamutunga. He mea nui te aromatawai i ngā mahi pumau a ngā kaihanga taputapu tāonga, ehara i te mea mō ngā kaihanga kaupapa here me ngā kaitiaki taiao anake, engari mō ngā kaihoko hoki e taea ai te whakatau whai whakaaro mō ā rātou hoko.

**Te Mārama ki ngā Taputapu Taonga me ōna Pānga**

He whānuitanga o ngā taputapu tāonga whare e whai wāhi ana ki te hanganga pai, te whai huatanga, me te ātaahua o ngā tāonga whare. Ahakoa te āhua korekore o ngā taonga pēnei i ngā inihi, ngā reti tākai, ngā poroporo, me ngā whāriki, ka taea te whakamahi i ngā rauemi me ngā tikanga hanga rerekē hei pānga ki te pumau. Ko te aromatawai i ēnei mahi ka tīmata mā te mārama ki ngā momo rauemi e whakamahia ana. He maha ngā kaihanga taputapu tuku iho e whakawhirinaki ana ki ngā konganuku, ngā kirihou, me ngā mea hanga e nui ana te kaha hei hanga, ā, kei roto pea ngā matū kino ka uru ki te taiao.

**Te Rapunga Rauemi**

Ko tētahi o ngā whakaaro nui mō ngā mahi tauwhiro i roto i te hanga taputapu tāonga ko te kimi rauemi mata. Ko ngā kaihanga kawenga e whakatairanga ana i ngā rauemi e ahu mai ana i te tauwhiro, arā, ka tangohia mai i ngā puna whakahou me te taiao. Mō ngā konganuku, ko te tikanga o tēnei ko te whakamahi i ngā rauemi hangarua, ā, ka whakaitihia te whakapaunga pūngao me te whakaiti rauemi e pā ana ki te keri maina. Mō ngā wāhanga kore-konganuku, pērā i ngā mea i hangaia mai i te kirihou, ko te whiriwhiri i ngā kirihou hangarua-koiora, he mea nui ki te whakaiti i te tapuwae waro e pā ana ki te hanga rauemi hou.

**Ngā Tukanga Hanga**

Me aro nui hoki ki ngā tukanga hanga e whakamahia ana e ngā kaihanga taputapu tāonga. He maha ngā wā ka uru ngā tikanga penapena pūngao me ngā rautaki whakaiti para ki ngā mahi tauwhiro. Ka taea e ngā hangarau matatau pēnei i te miihini tika me te tapahi laser te whakaiti i te para me te whakapai ake i te whai huatanga. Hei tāpiri, ko ngā kaihanga e haumi ana ki te pūngao ma—hei whakakaha i ā rātou whare—e whakaatu ana i te whakapau kaha ki te tauwhiro. Hei tauira, mā te whakamahi i te pūngao rā, te pūngao hau rānei ka taea te whakaiti i te whakawhirinaki ki ngā wahie pūmua, ka taea ai e ngā kaihanga te whakaputa taputapu me te tapuwae waro iti iho.

**Te Whakamahinga Matū**

Haunga ngā tukanga rapu rauemi me te hanga, me arotake ngā matū e uru ana ki te hanga. He maha ngā tukanga hanga tikanga mō ngā taputapu tāonga e whakamahi ana i ngā piripiri, ngā peita, me ngā whakaotinga kei roto ngā matū waro mimiti (VOC) me ētahi atu matū paitini. Ko ngā kaihanga e whakapau kaha ana ki te oranga tonutanga e rapu ana i ngā huarahi haumaru ake kāore he matū kino. Ko te whiriwhiri i ngā whakaotinga iti-VOC me ngā piripiri wai-wai ehara i te mea ka haumaru ake ngā taputapu mō ngā kaihoko engari ka whakaitihia hoki te pānga kino ki te taiao e pā ana ki te rerenga matū i te wā hanga.

**Aromatawai Huringa Ora**

I tua atu i te mahi whakaputa, ko te aromatawai whānui i te oranga tonutanga ko te tātari i te huringa ora o ngā taputapu tāonga. Ko te tikanga o tēnei ko te aromatawai i te pānga ki te taiao mai i te tango rauemi mata mai i te hanga, te tohatoha, te whakamahinga, me te whakakorenga ā-muri. Ko ngā kaihanga taputapu tāonga e whakamahi ana i te huarahi tīmatanga ki te urupā he maha ngā wā ka whakahaerehia e rātou he aromatawai huringa ora (LCA) hei tautuhi i ngā wāhi hei whakapai ake. Mā tēnei mahi ka taea e rātou te waihanga i ngā hua oranga ake ka taea te wetewete me te hangarua i te mutunga o ō rātou oranga, ka whakaitihia te para whenua me te whakatairanga i te ōhanga porowhita.

**Te Māramatanga me te Tiwhikete**

Hei whakamutunga, he maha ngā wā ka wehewehea ngā kaihanga taputapu tāonga tauwhiro mā te māramatanga me ngā tiwhikete a te hunga tuatoru. Mā te whakarato i ngā mōhiohio mārama mō te pūtake, ngā tukanga whakaputa, me ngā pānga taiao o ā rātou hua ka whakatipu i te whakawhirinaki i waenga i ngā kaihoko. Mā ngā tiwhikete mai i ngā whakahaere whai mana ka taea te whakapumau kei te piri te kaihanga ki ngā paerewa tauwhiro kua whakaaetia. Mō ngā kaihoko e rapu ana i ngā kōwhiringa hoa-taiao, ko te whiriwhiri i ngā taputapu mai i ngā kaihanga whai tiwhikete he huarahi pono hei tautoko i ngā mahi tauwhiro i roto i te hanga tāonga.

Hei whakarāpopototanga, mā te aromatawai i ngā mahi tauwhiro i roto i te hanga taonga, inā koa e pā ana ki ngā taputapu taonga, ka kitea he māramatanga nui ki te pānga o ēnei wāhanga ki te taiao. Mai i te kimi rauemi me ngā tukanga hanga ki te whakamahinga matū, ngā aromatawai huringa ora, me te māramatanga, he maha ngā āhuatanga e whai wāhi ana ki te whakatau i te tauwhiro o tētahi hua. I te mea ka nui ake te mōhio me te mārama o ngā kaihoko ki ā rātou whiringa, ka piki ake te hiahia mō ngā taputapu taonga tauwhiro, ka akiaki i ngā kaihanga ki te auaha me te whakatairanga i te kawenga taiao i roto i ā rātou mahi. Kei te heke mai o te hanga taonga te kaha ki te whakapai ake i te tauwhiro, hei painga mō ngā kaihoko me te taiao.

Me pēhea te tautuhi i ngā Tiwhikete me ngā Tapanga Taiao

#### Te Mārama ki ngā Tiwhikete Hoa-Taiao

Ko ngā tiwhikete hoa-taiao he whakamana motuhake e tutuki ana tētahi hua i ngā paerewa taiao. He maha ngā wā ka pā ēnei tiwhikete ki te huringa ora katoa o tētahi hua, mai i te kohikohi rauemi mata tae noa ki te hanga, te whakamahinga, me te whakakorenga atu. He mea nui kia mōhio ngā kaihoko me ngā pakihi ki ngā tiwhikete pono, nā te mea he rerekē te pakari me te tikanga.

Ko ētahi o ngā tiwhikete tino rongonui hei rapu māu ko:

1. **Kaunihera Tiaki Ngāherehere (FSC):** Mā tēnei tiwhikete ka oatitia ko ngā hua rakau i ahu mai i ngā ngahere e whakahaeretia ana me te tika. Ka whakatairanga i te whakahaerenga o ngā ngahere o te ao e tika ana mō te taiao, e whai hua ana ki te hapori, ā, e whai hua ana ki te ōhanga, ka waiho hei whiringa matua mō ngā taputapu tāonga i hangaia mai i te rakau.

2. **Tiwhikete Koura GREENGUARD:** Ka whakawhiwhia tēnei tohu ki ngā hua kua whakamatautauria mō te iti o ngā tukunga matū, e whakapai ake ana i te kounga o te hau i roto i ngā kāinga me ngā wāhi mahi. He pai ngā taputapu kei a rātou tēnei tiwhikete mō te hauora taiao me te kounga o te hau o roto.

3. **Tiwhikete Whetu Pūngao:** Ahakoa e mōhiotia whānuitia ana tēnei tapanga mō ngā taputapu hiko, tera pea ētahi hua taputapu, inā koa ko ērā e whakamahi ana i ngā wāhanga hiko, ka mau pea i tēnei tiwhikete. Ka tutuki ngā hua i raro i tēnei tapanga i ngā aratohu i whakatakotoria e te Tari Tiaki Taiao o Amerika (EPA) me te Tari Pūngao (DOE) mō te whai hua o te pūngao.

4. **Kua Tiwhiketehia mai i te Cradle to Cradle™:** Ka arotakehia e tēnei tiwhikete ngā hua i runga i tō rātou haumaru ki te tangata me te taiao, te hoahoa mō ngā huringa whakamahinga ā muri ake nei, me te whakamahinga o te pūngao hou. Mā ngā taputapu tāonga i hangaia i raro i ēnei aratohu ka whakarite kia piri ki ngā mātāpono ōhanga porowhita.

5. **Tapanga Taiao (Tapanga Taiao o te EU):** Mā tēnei tiwhikete ka tutuki i ngā hua ngā paerewa taiao teitei puta noa i tō rātou huringa ora, me te whakarato hoki i te mahi teitei. E mōhiotia ana i roto i te Kotahitanga o Ūropi, ko ngā hua kei a ia te Tapanga Taiao e hiahiatia ana nā te mea he iti ake te pānga ki te taiao.

#### Te Tāutu i ngā Tapanga Hoa-Taiao

I te aromatawai i ngā taputapu tāonga e tukuna ana e ngā kaihanga rerekē, he taahiraa tuatahi pai te whai i ēnei tiwhikete, engari he mea nui hoki kia aromatawaihia te whakaaturanga o ēnei tapanga. Anei ētahi tohutohu:

1. **Rangahauhia te Rōpū Tiwhikete:** Rapua ngā whakahaere whai mana e tautoko ana i ngā tiwhikete. Mā te rapu tere i te ipurangi ka kitea mēnā he hītori aromatawai pono tō te rōpū tiwhikete.

2. **Tirohia te Māramatanga:** Kia mārama te whakarato a te kaihanga i ngā mōhiohio e pā ana ki ā rātou tiwhikete hoa-taiao. Kei roto i tēnei ehara i te mea ko te tapanga anake engari ko ngā whakaahuatanga taipitopito hoki mō ngā mea e pā ana ki ngā tiwhikete me ngā tukanga i whaihia hei whiwhi.

3. **Rapua he Manatoko mai i te Rōpū Tuatoru:** He pono ake ngā tiwhikete e tautokona ana e ngā aromatawai motuhake a te rōpū tuatoru i ērā e whai pānga ana ki a rātou anō, kāore rānei i te tino tirotirohia. Manatokohia te aroaro o tētahi rōpū tuatoru i te wā e aromatawaihia ana ia tiwhikete.

4. **Tirohia te Huringa Ora o te Hua:** He maha ngā wā ka whakaatuhia e te kaihanga e whakapau kaha ana ki ngā mahi atawhai taiao ngā mōhiohio e pā ana ki te huringa ora o te hua—mai i te tango rauemi mata ki te whakakorenga i te mutunga o te oranga. Ka taea e tēnei māramatanga te āwhina i a koe ki te whakatau i ō whakatau hoko.

5. **Arotakehia ngā Ture ā-Rohe:** He rerekē ngā paerewa o ia rohe mō ngā tiwhikete hoa-taiao. Mā te mōhio ki ngā paerewa ā-rohe me te ao ka taea te whakarato i tētahi horopaki whānui ake mō te mana o ngā tapanga-taiao motuhake.

6. **Rapua ētahi atu kōrero:** Haunga ngā tiwhikete, ka taea e ngā kaihanga taputapu tāonga te whakarato i ngā māramatanga ki ā rātou mahi toitū. Ka taea hoki e ngā kōrero mō ā rātou rauemi, te whakamahinga pūngao, me ngā mahi mahi te whakaata i tā rātou whakapau kaha ki te tiaki taiao.

#### Te Tūranga o ngā Kaihanga Taputapu Taonga

Mō te hunga e hiahia ana ki te whakatau whai whakaaro me te aro ki te taiao, he mea nui te mārama ki te tautuhi i ngā tiwhikete me ngā tapanga e pai ana ki te taiao. He nui te awe o ngā kaihanga taputapu tāonga ki te pānga taiao o ā rātou hua. Mā te whiriwhiri i ngā kaihanga e whakatairanga ana i te oranga tonutanga, ka taea e ngā kiritaki te tautoko i ngā pakihi e whai whakaaro whakamua ana.

Hei kaihoko, he mea nui kia aro nui koe ki ngā hoko, kia mōhio ai koe kei te pai te taiao o ngā taputapu e hokona ana e koe, e ai ki tāna e kī ana. Mā te mōhio ki ngā momo tiwhikete me ngā tapanga e wātea ana, ka taea e koe te whakatau i ngā kōwhiringa whai whakaaro e hangai ana ki ō uara whaiaro me ngā mahi pumau o te ao. Ehara i te mea ko ngā kaihanga anake te kawenga mō te hoko whai whakaaro; he mahi tahi tēnei e tīmata ana i te taumata kaihoko.

Ngā Tohutohu mō te Kōwhiri i ngā Taputapu Tauwhiro mō ō Taonga Kāinga

I te whanaketanga o te kaupapa matomato, he maha ngā kaipupuri whare kei te mōhio haere ki te pānga ki te taiao o ā rātou whiringa, tae atu ki ngā taputapu e whakamahia ana i roto i ā rātou taonga whare. Kei te whakautu ngā kaihanga taputapu taonga ki tēnei tono mā te tuku atu i ngā whiringa tauwhiro ake, engari nā te maha o ngā whiringa ka uaua ki te whakatau ko ēhea ngā hua e tino pai ana ki te taiao. Hei āwhina i a koe ki te whakatere i tēnei whenua, anei ētahi tohutohu nui mō te whiriwhiri i ngā taputapu tauwhiro mō ō taonga whare.

### 1. Whakaritea te Rauemi Rauemi hei Kaupapa Matua

I te wā e whiriwhiri ana i ngā taputapu mō ō taonga whare, he mea nui ngā rauemi e whakamahia ana i roto i tā rātou hanga hei oranga tonutanga. Rapua ngā hua i hangaia mai i ngā rauemi hangarua, i ngā rauemi whakahoki, i ngā rauemi rānei e ahu mai ana i te oranga tonutanga. Hei tauira, he maha ngā wā ka hangaia te parahi me te maitai mai i ngā konganuku hangarua, ka whakaiti i te hiahia mō ngā rauemi mata hou, ka whakaiti hoki i te tapuwae waro whānui. Hei tāpiri, whakaarohia ngā taputapu i hangaia mai i te rakau, te pāpaka, me ētahi atu rauemi taiao kua hauhaketia kia oranga tonutanga ka taea te tiki mai me te kore e whakangaro i te ngahere.

### 2. Tirohia mēnā he Tiwhikete

He maha ngā wā ka rapu te kaihanga taputapu tāonga pono i ngā tiwhikete tuatoru e whakamana ana i te pumau o ā rātou hua. Ko ngā tiwhikete pēnei i te tapanga Forest Stewardship Council (FSC), te tiwhikete Greenguard, me ētahi atu tapanga taiao ka taea te whakamahi hei whakapumautanga kei te tutuki i ngā paerewa taiao tino pakari ngā taputapu e whakaarohia ana e koe. Mā te whiriwhiri i ngā hua kua whai tiwhikete, ehara i te mea ko te tautoko i ngā kaihanga e piripono ana ki te pumau engari ka māmā ake hoki te manatoko kei te tino pai ngā taonga e hokona ana e koe ki te taiao.

### 3. Arotakehia te Pakari me te Huringa Ora

Me roa te ora o ngā taputapu pumau hei whakaiti i te para me te whakaiti i te hiahia mō ngā whakakapinga. I te wā e whiriwhiri ana i ngā taputapu pēnei i ngā inihi, ngā reti tākai, me ngā kakau, tirohia ngā mahi toi me ngā rauemi kounga teitei e ātete ana ki te pakaru me te haehae. Ko ngā hua kounga teitei he roa ake te ora, ko te tikanga ka pai ake te mahi ki ō taonga i roto i te wā. Kōwhiria ngā taonga kei roto he pūtāhui, he taurangi rānei, nā te mea e tohu ana tēnei i te whakapono o te kaihanga ki te pakari o ā rātou hua.

### 4. Rangahauhia ngā Tikanga Hanga

Ka pā nui ngā tukanga hanga e whakamahia ana e ngā kaihanga taputapu tāonga ki te pumau o ā rātou hua. Pātai atu mō ngā mahi a te kamupene e pā ana ki te whakamahinga pūngao, te whakahaere para, me ngā matū e uru ana ki te hanga. Ko ngā kaihanga e whakamahi ana i te pūngao whakahou, e whakatinana ana i ngā tukanga hanga whai hua, e mahi ana i ngā mahi whakaiti para pakari, ka nui ake te tūponotanga ki te whakarato taputapu hoa-taiao. He maha ngā wā ka kitea te māramatanga o ēnei mahi i roto i te pūrongo pumau a te kaihanga, i runga rānei i tā rātou paetukutuku.

### 5. Whakaarohia ngā Kōwhiringa ā-Rohe

Mā te whiriwhiri i ngā taputapu hanga ā-rohe ka taea te whakaiti i te pānga taiao e pā ana ki te kawe waka. Mā te tautoko i ngā kaihanga taputapu tāonga ā-rohe, ehara i te mea ka whai wāhi noa koe ki te ōhanga ā-rohe engari ka whakaitihia hoki te tapuwae waro e pā ana ki te tuku taonga i ngā tawhiti tawhiti. Rangahauhia ngā tohunga toi ā-rohe, ngā kamupene rānei e tohunga ana ki ngā kōwhiringa taputapu hoa-taiao, ka taea te whakarato i ngā hua kounga teitei me te tautoko hoki i te oranga tonutanga o te hapori.

### 6. Aromatawai i te Hoahoa mō te Roa o te Ora

Haunga ngā kōwhiringa rauemi, ka taea e te hoahoa o ngā taputapu te awe i te ataahua me te pumau. Kōwhiria ngā taputapu e tautoko ana i ngā hoahoa tāonga tawhito, kaua i ngā mea hou, ka tere ai te tawhito. Mā ngā hoahoa iti me ngā hoahoa whāiti ka māmā ake te whakatika me te whakakapi, ka roa ake te ora o ō tāonga. Mā tēnei huarahi ka hāngai ō kōwhiringa taputapu tāonga ki ngā whāinga pumau whānui.

### 7. Rapua te āheinga ki te hangarua

Kōwhiria ngā taputapu ka taea te hangarua i te mutunga o tōna oranga. Ka whakaratohia e ētahi kaihanga ngā taipitopito mō te āheinga hangarua o ā rātou hua; ko ētahi ka hoahoa pea i ā rātou taputapu kia ngāwari te wetewete, e whakatairanga ana i te hangarua o ngā wāhanga takitahi. Mā te haumi ki ngā taputapu hangarua ka taea te whakamahi anō i ngā rauemi ina mutu te whakamahi i ō taonga, kaua e mutu ki te whenua ururua.

### 8. Rangahau i te Pono o te Waitohu

Mā te whakauru i ēnei tohutohu ki roto i tō tukanga whakatau, ka taea e koe te whakatau whai whakaaro i te wā e whiriwhiri ana i ngā taputapu tauwhiro mō ngā taonga o tō whare. I te tipu haere o tō tātou mōhiotanga ki ngā take taiao, ka kitea haere te hiranga o te whiriwhiri i ngā hua hoa-taiao. Mā te tautoko i ngā kaihanga taputapu tāonga haepapa, ehara i te mea ka āwhina noa i te whakaiti i tō tapuwae taiao, engari ka whai wāhi atu hoki ki tētahi heke mai tauwhiro mō te katoa.

Whakamutunga

Hei whakamutunga, ehara i te mea he ia haere noa te mārama ki te āhua pai mō te taiao o ō taputapu tāonga; he wāhanga nui o tā tātou kawenga tahi ki te ao. E 31 tau te roa o te wheako ahumahi, kua kite tātou i tētahi panonitanga nui o te mōhiotanga o ngā kaihoko me te tono mō ngā mahi tauwhiro. Mā te whiriwhiri i ngā taputapu tāonga e aro ana ki te taiao, ehara i te mea kei te whakapai ake koe i te roa me te mahi o ō tāonga engari kei te whai pānga pai hoki ki te taiao. I a tātou e anga whakamua ana, me aro tonu tātou ki te tauwhiro i roto i ā tātou whiringa me te tautoko i ngā kaihanga e whakapau kaha ana ki ngā mahi tauwhiro. Heoi anō, he mea nui ia taahiraa iti, ā, mā te mahi tahi, ka taea e tātou te waihanga i tētahi heke mai matomato mō ngā reanga kei te heke mai.

Contact Us For Any Support Now
Table of Contents
Haere ki a maatau
Tuhinga o mua
Rauemi FAQ Te matauranga

Te whakatakoto i te paerewa mō te tohu whare

Reo
Customer service
detect